"مرصوص bums "

   مجاورات غده پاروتید:
مجاورات پاروتید عبارتند از:
• -   درجلو با عضله ماستر,  كنار خلفی راموس ماندیبول و  عضله پتریگوئید داخلی .
• -   در  عقب با  كنار قدامی عضله  استرنو كلئیدو ماستوئید. و به صورت عمقی تر با عضله استیلوهیوئید و  بطن خلفی دیگاستریك.
• -   در داخل با عضلة استیلو گلوس و رباط استیلوهیوئید.

       تغذیه خونی  پاروتید:
 غده پاروتید از انشعابات شریانی متعددی تغذیه می شود كه عبارتند از:
-   شریان كاروتید خارجی  (چون این شریان از عمق غده به سمت بالا صعود می‌كند شاخه هایی نیز برای  این غده از آن منتشر می شود).
-   شریان عرضی گونه (Transvers facei)  یكی از شاخه‌های شریان تمپورال سطحی است كه در تغذیه پاروتید نیز مؤثر است.
-   شریان گوشی خلفی (Posterior auricular a) كه ضمن عبور به پشت لاله گوش  انشعابات ظریفی  به این غده می دهد.
فعا لیت ترشحی پاروتید نیز تحت تأثیر الیاف پاراسمپاتیك زوج 9 اعصاب مغزی قرار دارد كه در گانگلیون اوتیك پس عقده ای می شود در حالیكه حس عمومی آن از طریق عصب اوریكولوتمپورال (یكی از شاخه های عصب ماندیبولار) به هستة حسی زوج 5 منتقل می شود.
  
     عناصر عروقی عصبی  مجاور با   پاروتید:
عصب فاسیال  یكی از عنا صری است كه مجاورت بسیار نزدیكی با غده پاروتید پیدا می كند و در بخشی از مسیر خود از ضخامت پاروتید می گذرد.  تنة  این عصب با  خروج از سوراخ  استیلوماستوئید  در پاروتید منتشر می شود و شاخه های آن با مشخصات ذیل از حاشیة قدامی پاروتید ظاهر شده و در ناحیة صورت گسترش می یابند.

-  شاخه گیجگاهی كه  به سمت بالا صعود می كند  و در ناحیة  گیجگا هی و حد طرفی پیشانی  منتشر می شود و به  عضلاتی از قبیل عضلة حلقوی چشم   و پیشانی پس سری  عصب می دهد.
-  شاخة زیگوماتیك  كه وارد ناحیه گونه شده و در عضلاتی مانند زیگوماتیك ماژور و  مینور و  عضلات محدوده  لب فوقانی منتشر می شود.
-  شاخه بوكال  كه ‌تقریبأ  بصورت عرضی  و در مسیر مجرای پاروتید  از روی عضله ماستر می‌گذرد و وارد عضله بوكسیناتور می‌شود.
-   شاخه حاشیه‌ای  فك (مارژینال ماندیبولار)  كه  درحاشیه فك پیش می رود  و به عضلاتی كه پائین‌تر از لب تحتانی قرار دارند عصب می دهد.
-  شاخه گردنی (سرویكال )  كه وارد ناحیه گردن می‌شود و به عضله  پلاتیسما عصب می دهد (این شاخه از عصب  فاسیال معمولا با عصب عرضی گردن  ارتباط  پیدا می كند).
 

ورید عقب  فكی     (Retromandibular  v) یكی دیگر از عناصری است  كه عمقی تر از  شاخه های عصب  فاسیال  بصورت نزولی از عمق  پاروتید می گذرد و عمیق تر از آن  شریان كاروتید خارجی  است كه تا گردن كندیل ماندیبول صعود می نماید‌.

     شرایین تغذیه كننده ناحیه صورت:

   شریان فاسیال :(Facial  A)
این شریان عمده ترین عامل تغذیه كننده  عناصر سطحی و نسوج ناحیة صورت است كه از محل انشعاب آن از كاروتید خارجی تا انتها ی آن شاخه های متعددی از آن منشعب می شود.

الف -  شاخه های  تحت فكی شریان فاسیال:
-  شریان كامی بالارونده (Ascending  palatin  A)  كه ضمن انشعاب از شریان فاسیال در جدار طرفی  حلق صعود می كند و در لوزة كامی و جدار حلق  منتشر می‌شود.
 - شاخة ساب منتال  انشعاب دیگری  است  كه در مسیر عبور شریان فاسیال از ناودانی كه در حد فوقانی غدة ساب ماندیبول  ایجاد شده است.   از این شریان جدا می شود و تا مثلث ساب منتال پیش می رود.

ب  -  شاخه های ناحیة صورت  شریان فاسیال:
 شریان فاسیال بعد از اینكه از حاشیة  ماندیبول با یك پیچ تند بر روی جسم فك   قرار می‌گیرد  در لابلای عضلات حالت دهندةء صورت  به شكل  مورب  و مارپیچ  از مجاورت گوشة لب می گذرد و تا گوشة داخلی پلكها صعود می نماید.  شاخه هایی كه در این مسیر از آن منشعب می شود عبارتند از:

-  شریان لبی تحتانی   كه در عضلات و نسوج  لب تحتانی منتشر می شود.
-  شریان  لبی فوقانی  كه به لب فوقانی وارد می‌شود و از آن انشعاب  كوچكتری  برای آناستوموزهای سپتوم بینی منشعب می شود.
-  ادامه شریان فاسیال كه در مجاورت حد  طرفی بینی صعود می نماید تحت عنوان  شریان زاویه ای   (Angular a)  تا گوشة داخلی پلك بالا می رود و با یكی از انشعابات  شریان افتالمیك كه‌از حفره اوربیت  خارج شده است آناستوموز می كند  (آناستوموز بین شاخه ای از كاروتید خارجی و داخلی ).

(شریان فاسیال و تمپورال سطحی-facial and superficial temporal artery)

   شریان ماگزیلاری ( Maxillary  A):  
این شریان  یكی از دو شاخة انتهایی كاروتید خارجی است كه در مقابل گردن كندیل  فك از آن جدا  میشود و در حفرة  اینفرا تمپورال نفوذ می كند (موقعیت و انشعابات حاصل از آن در حفرة اینفراتمپورال مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت).

   شریان تمپورال سطحی (Superficial  temporal  A):
این شریان در امتداد كاروتید خارجی است  كه با گذشتن از روی مفصل تمپوروماندیبولار به ناحیة گیجگاه صعود  می كند. 

شاخه های این شریان عبارتند از:

-  شاخة  عرضی صورتی  (Transvers  facial  a)  كه  به صورت عرضی از شریان تمپورال جدا می‌شود و درمحاذات قوس گونه  و موازی با آن  به سمت‌گونه امتداد می یابد.
-  شاخة  زیگوماتیكو اربیتال   كه بالاتر از شاخه فوق,  از شریان تمپورال سطحی جدا می‌شود و  به ناحیه زیگوماتیك و كناره  خارجی حفره اوربیت منتهی می‌شود.
-  شاخة  تمپورال میانی  (Middle temporal  a)  یكی دیگر از انشعابات تمپورال  سطحی است كه از روی قوس گونه در فاسیای عضلة تمپورال نفوذ می كند و در ناحیة میانی گیجگاه منتشر می شود.

 ـ  شاخة  فرونتال    ( Frontal branch)  یكی از دو انشعاب  انتهایی تمپورال سطحی است كه در حد طرفی پیشانی منتشر می شود.

ـ  شاخة  پاریتال   (Parietal branch)  انشعاب دیگر تمپورال سطحی است كه در پوست ناحیة همنام خود منتشر می شود.

-  شاخه های انتهایی شریان افتالمیك  گروهی دیگر از انشعابات شریانی هستند كه از حفرة اربیت خارج می شوند و پس از گذشتن از پلك فوقانی تحت عنوان شاخه هایی از قبیل سوپرا اربیتال و سوپرا تروكلئار در پوست پیشانی منتشر می شوند (به این مورد در مبحث دستگاه بینایی اشاره شده است).

-  شریان اینفرا اربیتال  (Inferaorbiatal a)  كه بخش انتهایی شریان ماكزیلاری است كه ضمن خروج از سوراخ اینفرااربیتال در ناحیة گونه و حد طرفی بینی منتشر می شود.

-  شریان منتال  (Mental branch) كه بعنوان یكی از دو شاخة انتهایی شریان آلوئولار اینفریور از سوراخ منتال ماندیبول خارج می شود و در ناحیه چانه انتشار می یابد. 

ورید های این ناحیه مشابه شریانها و مجاور با آنها  گسترش یافته اند كه به ترتیب ذیل می توان از آنها نام برد. 

- ورید  فاسیال  (Fascial vein) بعنوان عمده  ترین  ورید  ناحیة  صورت  در هر طرف  از گوشة  داخلی پلكها   شروع می شود  و ضمن اینكه ورید عقب‌تر و سطحی‌تر از شریان فاسیال  قرار دارد  پایین تر از استخوان گونه بواسطة ورید فاسیال عمقی با شبكة وریدی پتریگوئید (در حفرة اینفراتمپورال ) ارتباط می یابد.  این ورید سپس  از روی فك تحتانی به سمت گردن متمایل می شود و به ورید رتروماندیبولار می پیوندد‌.

(شریان و ورید فاسیال و تمپورال سطحی)

- ورید تمپورال سطحی  (Superficial temporal vein) نیز كه از ناحیة گیجگاه نزول پیدا می كند  در عقب راموس ماندیبول  در تشكیل ورید  رترومندیبولار مشاركت می كند ( ورید رتروماندیبولار نیز به سهم خود با دو انشعاب به وریدهای ژوگولار خارجی و داخلی می پیوندد).

 نكته:   ورید فاسیال از یك سو  از طریق ورید آنگولار  با ورید افتالمیك پیوند می‌شود و از سوی دیگر از طریق ورید عمقی فاسیال (Deep fascial vein) به شبكة وریدی پتریگوئید راه دارد.  بنا بر این  از هر دو مسیر فوق الذكر می تواند با خون وریدی سینوس كاورنوزوس در كف جمجمه ارتباط پیدا كند.  با این توصیف  هرگونه عفونت ناشی از جوش های ناحیة صورت  ممكن است به این سینوس وریدی راه  یافته  و با اٍدم  سینوسی ،‌‌‌‌   آن دسته از اعصاب مغزی را كه از محدوده  سینوس  كاورنوزوس  می گذرند متأثر نماید.